Ara

Pandemi ve Psikolojisi

Çin'de başlayan ve dünyanın her tarafına hızlı bir şekilde yayılan COVİD-19 virüsü sosyal, siyasal, ekonomik ve psikolojik olarak önemli etkiler yaratmıştır. Virüsün ortaya çıkış nedeni konusunda netlik olmaması, virüsün kontrol edilememesi ve her yaştan insanın risk altında olması bu virüsün küresel bir travma olarak görülmesine sebep olmuştur.

Covid-19 virüsü iki türlü sağlık sorunlarına sebep olmaktadır. Birincisi, virüsün doğrudan yarattığı fiziksel sağlık problemleri, diğeri ise salgın ile bağlantılı olarak ortaya çıkan anksiyete, depresyon, panik ve endişe gibi ruhsal sıkıntılardır. Bu nedenle salgın sadece fiziksel bir sağlık problemi olarak değil, aynı önemli derecede ruhsal problemler olarak da göz önüne alınmalıdır.

Küresel salgının bireyler üzerindeki etkileri de bireyden bireye değişkenlik göstermektedir. Bunun sebebi hem bireylerin psikolojik alt yapılarından kaynaklanmakta (Örneğin; Anksiyete bozukluğu olan bireylerin bu dönemde ki ruhsal problemleri artış göstermiştir.), hem de ekonomik koşullar, yetersiz bilgilendirilme, kısıtlama sürelerinin uzaması, sosyal destek konusunda yetersizlikler, virüse yakalanma veya kayıp yaşama gibi durumlar etkili olmaktadır.

Pandemi sürecinde virüsün yayılımını azaltmak için 'sosyal izolasyon' yöntemi uygulanmaya çalışılmıştır. Salgın açısından olumlu bir etkisi olan bu yöntem ruhsal açıdan olumsuz etkiler ortaya çıkartmıştır. Çünkü sosyal ilişkiler bizlerin psikolojik iyi oluşunu, fiziksel refahını hatta hayatta kalmasını önemli derecede etkilemektedir. Yapılan çalışmalar evde kalmanın depresyon, sağlık kaygısı, finansal endişeler ve yalnızlık duygusunu arttırdığını kanıtlamıştır. Bunların yanında sosyal izolasyon, aile içi şiddetlerin ve alkol kullanımının da artmasına sebep olmuştur.

Küresel salgının oluşturduğu bu etkiler ve zorunlu uygulanan kısıtlamalar dolayısıyla 'online dünya' oluşturulmuştur. Çalışma alanları online, eğitimler online olarak yapılmaya başlanmıştır. Bunlarla birlikte sağlık alanında da adımlar atılarak görüntülü/online muayeneler aktif hale gelmiş ve tedaviler de dijital ortama geçirilmiştir. Ruh sağlığı alanında da 'online terapi' yöntemi daha önceden kullanılan bir yöntem olmasına rağmen bu süreç ile birlikte daha aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan çalışmalar online terapi ile yüz yüze yapılan terapiler arasında başarı oranı olarak herhangi bir fark görmemiştir. Yani her iki yöntemde de etki ve başarı oranları aynıdır.



Stres, hayatta karşımıza çıkan zorluklara karşı verdiğimiz doğal bir tepkidir. Ancak ne zaman bu stres uzar, şiddeti artar ve zarar verici bir noktaya gelir o zaman sağlığı olumsuz anlamda etkileyici bir hale dönüşür. Pandemi döneminde de ortaya çıkan korku, kaygı, endişe, hayattan zevk alamama ve daha çok yorgun hissetme gibi durumlar doğal tepkilerdir, ancak tepkilerin şiddetinde artış olması, günlük hayatı olumsuz etkiler hale gelirse o zaman profesyonel destek alınması gerektiğini gösterir.

Ruhsal sağlığımızı korumak için kısıtlama dönemlerinde yapabileceğimiz bazı etkili yöntemler;

  • Günlük bir rutin oluşturun: Her gün benzer saatlerde uyuyup uyanmaya, öğünlerinizin aksamamasına özen gösterin. Evden çalışma sistemindeyseniz çalışma saatlerinizi de tüm güne yaymak yerine belli bir programlama yapın.

  • Ev içerisinde aktif olun: Spor yapabilir, hobilerinize zaman ayırabilirsiniz. Kitap okumak, müzik dinlemek, ev içerisinde birlikte bulunduğunuz kişilerle sohbet etmek, oyunla oynamak daha kaliteli ve sağlıklı zaman geçirmenizi sağlayacaktır.

  • Kendinizi geliştirici eğitimler alabilirsiniz: Her şeyin online dünya haline gelmesi evdeyken de kendinizi geliştirmenize etki sağlayacaktır.

  • Ev içerisinde kendi kişisel alanınızı oluşturun: Kalabalık olarak yaşıyor olsanız bile ev içerisinde bireyler birbirlerinin mahremiyetine saygı duymalıdır. Gün içerisinde süresini kendiniz belirleyeceğiniz zaman aralıklarında kendi alanınızda olun. Aile içerisinde duygu ve düşüncelerinizi birbirinizle paylaşmaktan çekinmeyin.

  • Online olarak sosyal olun: Sosyal hayatınızdan tamamen kopmamak için arkadaşlarınızla telefon ve görüntülü konuşmalar yapın.

  • Rahatlama yönteminizi seçin: Meditasyon, müzik, spor hangisi sizin için uygunsa onu/onları seçin ve gün içerisinde en az yarım saat zaman ayırarak uygulayın.

  • Profesyonel destek alın: Kendinizi yine de iyi hissedemeyebilirsiniz, böyle olduğunuzu farkettiğiniz de geç kalmadan profesyonel bir destek alın.